Een inktvlek in je favoriete T-shirt of blouse is vervelend, maar vaak goed te verhelpen als je weet wat je doet. In dit artikel geef ik directe, stap-voor-stap oplossingen voor zowel verse als opgedroogde inktvlekken, welke middelen je kunt gebruiken per type inkt en stof, en welke fouten je moet vermijden.
Direct handelen: eerste stappen bij een inktvlek
Hoe sneller je begint, hoe groter de kans dat de vlek verdwijnt. Verwijder eerst overtollige inkt met een droge doek of keukenpapier (niet wrijven, maar deppen). Werk van de achterkant van de stof naar de voorkant om te voorkomen dat de inkt dieper in de vezels trekt. Controleer het waslabel: staat er ‘dry clean only’, dan is voorzichtigheid geboden — ga naar de stomerij of test òp een onopvallende plek.
Welk type inkt is het? (balpen, viltstift, vulpen)
De juiste behandeling hangt af van het soort inkt:
- Vulpen- of fountainpen-inkt: vaak wateroplosbaar — spoelen met koud water en afwasmiddel kan al helpen.
- Balpen-inkt (oliebasis): hardernekkiger, reageert goed op isopropylalcohol of handgel met alcohol.
- Gel- en permanent-inkt/stiften: variabel — isopropylalcohol, nagellakremover (aceton) of commerciële removers kunnen nodig zijn, maar test eerst.
Stappenplan voor verse inktvlekken
1) Spoel direct met koud water door de achterkant van de vlek. 2) Dep met een schone witte doek om zoveel mogelijk inkt te absorberen. 3) Breng 70% isopropylalcohol (wrijft alcohol/handalcohol) aan op een watje en dep van de achterkant, wissel regelmatig naar een schoon watje. 4) Zodra de inkt oplost, was het kledingstuk volgens label met een vochtige zeepoplossing of wasmiddel. 5) Laat aan de lucht drogen — niet in de droger totdat je zeker weet dat de vlek weg is.
Stappenplan voor opgedroogde inktvlekken
Opgedroogde vlekken vereisen vaak herhaald behandelen en krachtiger middelen:
- Week het kledingstuk in koud water met een scheut zuurstofbleekmiddel (sodium percarbonate) als het kleurvast is. Laat 1–6 uur weken en controleer regelmatig.
- Voor hardnekkige balpen- of stiftvlekken: dep met isopropylalcohol of handdesinfecterend gel; laat kort inwerken en spoel, herhaal tot de inkt minder wordt.
- Bij witte katoen kun je voorzichtig verdunde waterstofperoxide proberen (test eerst), of als laatste redmiddel verdunde chloorbleekmiddel volgens voorschrift — gebruik alleen op volledig kleurvaste witte stoffen en nooit samen met ammoniak of andere reinigers.
Delicate stoffen (zijde, wol, ‘dry clean only’)
Gebruik geen aceton of agressieve middelen op zijde of wol. Probeer eerst zacht deppen met koud water en zachte afwasmiddel, of een beetje glycerine op de vlek laten inwerken. Bij twijfel: brengen naar de stomerij en vertel welk middel je eventueel hebt gebruikt.
Huishoudmiddelen en wat ze doen
- Isopropylalcohol (70%): uitstekend voor balpen- en permanente stiften; lost inkt op en is meestal veilig op katoen en polyester (testen!).
- Handgel/handalcohol: werkt vergelijkbaar met isopropylalcohol en is vaak handig in huis.
- Nagellakremover (aceton): krachtig voor sommige permanente stiften, maar kan synthetische stoffen aantasten — altijd testen en niet gebruiken op acetate/triacetate/sommige kunststofvezels.
- Zuurstofbleekmiddel: veilig voor gekleurde en witte was (volgens aanwijzingen) en helpt bij organische inktvlekken.
- Vaatwasmiddel of afwasmiddel: goed om de vettige component van balpeninkt te verwijderen nadat de inkt is losgemaakt.
- WD-40: kan inkt losmaken, maar laat vaak een olieachtig residu achter dat je weer met afwasmiddel moet verwijderen; gebruik spaarzaam en test eerst.
- Melk of melkbad: ouderwetse tip die soms werkt bij vulpeninkt — laat het kledingstuk een nacht weken in volle melk en spoel daarna.
Commerciële vlekverwijderaars en stomerij
Producten zoals oxy-bleek poeders, speciale ink removers en enzymatische vlekverwijderaars kunnen effectief zijn. Volg altijd de gebruiksaanwijzing en test een onopvallend stuk stof eerst. Voor dure of kwetsbare kledingstukken (leren accenten, zijde, ‘dry clean only’) of wanneer meerdere huismiddeltjes niet werken, breng het kledingstuk naar een professionele stomerij en geef aan wat je al geprobeerd hebt.
Veelgemaakte fouten die vlekken erger maken
- Wrijven: verspreidt de inkt en drukt deze dieper in de vezels. Depen is de gouden regel.
- Warm water of droger gebruiken vóórdat de vlek volledig weg is: hitte fixeert inkt en maakt verwijdering bijna onmogelijk.
- Meerdere agressieve middelen mengen (bv. chloor met ammoniak): gevaarlijk en kan giftige gassen veroorzaken.
- Geen test uitvoeren op een onopvallende plek: sommige middelen bleken of beschadigen stoffen direct.
Praktische checklist voor het verwijderen van inktvlekken
- Handel snel en werk van achteren naar voren.
- Bepaal het type inkt en controleer het waslabel.
- Begin met mild: koud water en afwasmiddel; ga dan naar alcohol of zuurstofbleek indien nodig.
- Test middelen eerst op een onopvallend plekje.
- Niet in de droger tot de vlek volledig weg is.
Laatste praktische tip: voordat je gaat behandelen, zet een wit of lichtgekleurde absorberende lap onder de vlek en test elk middel op een klein stukje stof—werk altijd van buiten naar binnen en droog nooit met hitte totdat de vlek 100% verdwenen is.